شناخت انواع گروه در پویایی گروه

اگر دوست دارید که اعضای تیم خود را به خوبی سازمان دهی کنید پس این مقاله را از دست ندهید! در صورتی که صاحب یک کسب و کار شخصی هستید، احتمالا باید برایتان جالب باشد که بدانید روانشناسی یکی از علومی است که هر سازمانی به آن نیاز دارد. این علم گسترده با زیر شاخه های متنوع خود سعی در بهتر کردن کیفیت زندگی افراد، چه در زندگی شخصی و چه در زندگی کاری دارد. ما در این نوشته سعی می کنیم تا به پویایی گروه و انواع گروه در پویایی گروه بپردازیم تا با استفاده از این مقاله بتوانید روند رشدی خوبی در کسب و کارتان داشته باشید.

معنای پویایی گروه

پویایی گروه از نگاه کورت لوین

اصطلاح پویایی گروه (Group Dynamics) توسط کورت لوین (Kurt Lewin)، روان‌شناس اجتماعی، مطرح شد. او مشاهده کرد افرادی که به‌صورت گروهی فعالیت می‌کنند، معمولا نقش‌ها و رفتارهای مشخصی را در پیش می‌گیرند و همین رفتارها می‌توانند بر سایر اعضا و عملکرد کل گروه تأثیر بگذارند. در گروه‌هایی که پویایی مطلوبی دارند، اعضا به یکدیگر اعتماد می‌کنند، مسئولیت‌پذیر هستند و راحت‌تر به تصمیم‌های جمعی می‌رسند؛ در مقابل، پویایی ضعیف می‌تواند همکاری اعضا و عملکرد گروه را با مشکل مواجه کند.

علم روانشناسی به بررسی و تحلیل رفتار انسان‌ها می‌پردازد؛ بنابراین عجیب نیست که هر یک از زیرشاخه‌های آن نیز حول همین محور شکل گرفته باشند. روانشناسی اجتماعی، شاخه‌ای میان جامعه‌شناسی و روانشناسی است که با پیشرفت تکنولوژی و تغییر شیوه ارتباط افراد، توجه بسیاری از محققان را به خود جلب کرده و به دلیل اهمیت بالای آن، تحقیقات زیادی درباره موضوعات مرتبط با این حوزه انجام می‌شود. روانشناسی پویایی گروه نیز یکی از مباحث اصلی این زیرشاخه جذاب به شمار می‌رود. این علم در واقع بررسی می‌کند که گروه‌ها چگونه بر رفتار و دیدگاه اعضای تیم سازمان اثر می‌گذارند. در نتیجه، پویایی گروه به تعاملات میان اعضای سازمان و شیوه مدیریت صحیح این تعاملات می‌پردازد.

اگر فرایندهای درون‌گروهی اثربخش باشند و به‌درستی مدیریت شوند، می‌توانند کمک زیادی به تحقق اهداف سازمانی و بهبود فعالیت‌های برون‌گروهی کنند. شما با شناخت انواع گروه در پویایی گروه می‌توانید سازمان خود را به شکل صحیح‌تری مدیریت و رهبری کنید؛ بنابراین به هیچ وجه از اهمیت این موضوع غافل نشوید!

اهمیت پویایی گروه

دلایل ضعیف شدن پویایی گروه

عوامل مختلفی می‌توانند پویایی گروه را تضعیف کنند. رهبری ضعیف یکی از مهم‌ترین این عوامل است؛ زیرا ممکن است باعث شود فرد دیگری در گروه مسئولیت‌ها را در دست بگیرد و در نتیجه تمرکز تیم کاهش پیدا کند یا میان اعضا تعارض ایجاد شود. اهمال‌کاری و سپردن کارها به دیگر اعضا، تفکر گروهی و تصمیم‌گیری صرفا بر اساس نظر اکثریت، دلهره ارزیابی و نگرانی افراد از قضاوت شدن و همچنین ایجاد اختلال در جریان اطلاعات از دیگر عواملی هستند که می‌توانند کیفیت تعاملات گروه را کاهش دهند.

راهکارهای بهبود پویایی گروه

برای بهبود پویایی گروه، ابتدا باید اعضای تیم، ویژگی‌ها و شیوه تعامل آن‌ها به‌درستی شناخته شود. مشخص کردن نقش‌ها و مسئولیت‌های هر فرد، آگاه کردن اعضا از اهداف و مأموریت گروه و برطرف کردن موانع ارتباطی می‌تواند همکاری را تقویت کند. انجام فعالیت‌های تیم‌سازی نیز به اعضا کمک می‌کند یکدیگر را بهتر بشناسند و روابط قوی‌تری ایجاد کنند. علاوه بر این، استفاده از ارتباطات شفاف و به‌اشتراک‌گذاری سریع اطلاعات و به‌روزرسانی‌ها با تمام اعضای گروه، از ایجاد ابهام جلوگیری کرده و به افزایش پویایی گروه کمک می‌کند.

قبل از شناخت انواع گروه در پویایی گروه، بهتر است ابتدا اهمیت این علم را درک کنید. اعضای تیم یک کسب و کار تجاری، سنگ بنای آن سازمان محسوب می شوند و رضایت مشتریان در واقع ریشه در رضایت کارکنان سازمان دارد! مدیران و رهبران زمان زیادی را صرف مدیریت درست گروه‌ ها و اعضای تیم‌ هایشان می ‌کنند تا کسب و کارشان بیشتر از قبل پیشرفت کند. اینکه یک مدیر چقدر می تواند برنامه ریزی موثری داشته باشد و به خوبی از عهده سازماندهی تیم و تامین منابع بر بیاید بستگی دارد که چقدر اعضای تیم خود و ارتباطات آن ها را می شناسد. پویایی گروه دقیقا در همین جا به شما کمک می کند. شما با استفاده از آن می توانید اعضای تیم و فعالیت های گروه خود را به خوبی بشناسید و نحوه ارتباطات این افراد را تحلیل کنید. با بهتر شدن تعاملات درون گروهی، احساس تعلق سازمانی داشته باشند و در نهایت عملکرد بهتری برای سازمان شما خواهند داشت.

انواع گروه در پویایی گروه

معیارهای دیگر برای دسته‌بندی گروه‌ها

گروه‌ها را علاوه بر رسمی، غیررسمی، خودجوش، کاری و عملکردی می‌توان بر اساس معیارهای دیگری نیز طبقه‌بندی کرد. از نظر تعداد اعضا، گروه‌ها می‌توانند کوچک، متوسط یا بزرگ باشند. از نظر میزان پایداری نیز گروه‌های پایدار یا نسبتا پایدار، نیمه‌پایدار و ناپایدار وجود دارند. همچنین گروه‌ها بر اساس شیوه عضویت می‌توانند اجباری یا داوطلبانه باشند و بر مبنای نوع ارتباط اعضا نیز به گروه‌های نخستین و ثانوی تقسیم شوند. در گروه نخستین مانند خانواده یا گروه دوستان، ارتباط‌ها معمولا نزدیک و چهره‌به‌چهره است؛ اما در گروه‌های ثانوی مانند سازمان‌های اداری و شرکت‌های تجاری، روابط بیشتر بر اساس اهداف و منافع مشترک شکل می‌گیرد.

مراحل تشکیل و تکامل گروه

گروه‌ها معمولا از زمان شکل‌گیری تا رسیدن به عملکرد مطلوب، مراحل مختلفی را پشت سر می‌گذارند. در مرحله شکل‌گیری، اعضا هنوز درباره هدف، ساختار، نقش‌ها و شیوه رفتار در گروه شناخت کاملی ندارند. در مرحله درگیری، تفاوت دیدگاه‌ها و شخصیت‌ها آشکار می‌شود و ممکن است میان اعضا درباره نحوه انجام کار یا رهبری گروه اختلاف ایجاد شود. پس از آن، در مرحله انسجام یا هنجارسازی، روابط میان اعضا مستحکم‌تر می‌شود و افراد قواعد و انتظارات گروه را بهتر می‌پذیرند. در مرحله اجرا یا تکامل، ساختار گروه تثبیت شده و اعضا بیشتر انرژی خود را صرف دستیابی به اهداف می‌کنند. برخی گروه‌ها نیز پس از رسیدن به هدف وارد مرحله از هم پاشیدن می‌شوند و فعالیت آن‌ها به پایان می‌رسد.

تا این بخش از مقاله به تعریف پویایی گروه و اهمیت آن در سازمان‌های تجاری پرداختیم. شناخت انواع گروه در پویایی گروه می‌تواند تا حد زیادی به شما کمک کند؛ زیرا اعضای گروه به‌صورت متقابل بر یکدیگر اثر می‌گذارند و هر یک از اعضای تیم می‌تواند بر سایر افراد گروه تأثیرگذار باشد. بنابراین انواع گروه در این علم عبارت‌اند از:

• گروه های رسمی

اگر در ارتش خدمت کرده باشید، احتمالا با قوانین سخت آن آشنایی دارید! علاوه بر آن، قاعدتا در دوران مدرسه نیز با قوانین و مقررات متعددی روبه‌رو بوده‌اید که ممکن است شما را حسابی اذیت کرده باشند. هر یک از مثال‌هایی که نام بردیم، در این دسته از انواع گروه قرار می‌گیرند. در نتیجه، گروه‌های رسمی بر اساس هنجارها، قوانین و ارزش‌های منحصربه‌فردی تشکیل می‌شوند.

• گروه های غیر رسمی

این نوع گروه در واقع به یکی از انواع گروه اشاره دارد که توسط دوستان یا افرادی با علایق مشترک شکل می‌گیرد. برای مثال، گروه‌های دوستانه‌ای که اعضای آن‌ها سلیقه‌های مشابهی دارند، در این دسته قرار می‌گیرند.

• گروه های خودجوش

آیا تا به حال به کنسرت موسیقی یا سالن ورزشی رفته‌اید؟ در چنین مکان‌هایی گروه‌هایی شکل می‌گیرند که اغلب به‌صورت ناگهانی و بدون هیچ برنامه‌ریزی قبلی تشکیل می‌شوند.

• گروه های کاری

این دسته از گروه‌ها شامل افرادی می‌شود که دور هم جمع شده‌اند تا در یک بازه زمانی مشخص، یک کار مشترک را به انجام برسانند و پس از رسیدن به هدف موردنظر، گروه منحل خواهد شد.

• گروه های عملکردی

یکی دیگر از انواع گروه در پویایی گروه، گروه‌های عملکردی است. این گروه زمانی شکل می‌گیرد که افراد برای انجام دادن یک کار مشخص، در بازه زمانی نامحدود به یکدیگر ملحق می‌شوند. البته برخلاف گروه‌های کاری، اعضای این گروه حتی پس از رسیدن به اهداف خود نیز همکاری را ادامه می‌دهند و گروه منحل نمی‌شود.

جمع بندی

هر کسب و کاری برای حفظ و ارتقای کیفیت عملکرد کارکنان، باید نسبت به علم روانشناسی در این زمینه آشنایی و آگاهی داشته باشد تا بتواند تعاملات افراد را به خوبی تحلیل کرده و مشکلات میان آن ها را حل کند. پویایی گروه همان علمی است که در زمینه علم روانشناسی اجتماعی قرار می گیرد و به ماهیت و تعاملات درون گروهی یک سازمان می پردازد این علم باعث می شود تا کارکنان یا اعضای تیم سازمان احساس تعهد سازمانی نسبت به کار خود داشته باشند. انواع گروه شامل، گروه های رسمی، گروه های غیر رسمی، گروه های خود جوش و یا گروه های کاری و گروه های عملکردی است. که شناخت آن ها می تواند به شما در جهت پیشرفت سازمانتان کمک کند. در نتیجه ما در این مقاله به شناخت انواع گروه در پویایی گروه پرداختیم تا از آن استفاده کنید.