ایمنی و بهداشت محیط کار چه اهمیتی دارد؟
شاید تا به حال شنیده باشید که در محل کاری به خاطر ایمن نبودن اتفاقاتی ناگوار پیش آمده است. بسیاری از مشاغل خصوصا مشاغل پرخطر نیازمند رعایت ایمنی و بهداشت محیط کار هستند؛ زیرا علاوه بر اینکه سبب افزایش ایمنی می شود سبب حفظ سلامت جسمانی و روانی، رضایت کارکنان و… می شود. هر کاری طبیعتا مشکلات و خطرات منحصر به خود را دارد اما با رعایت یک سری اصول اولیه می توان تا حد امکان از مشکلات پیش رو جلوگیری کرد. اگر این مسئله برای شما هم از اهمیت بالایی برخوردار است پیشنهاد می کنیم این مقاله را تا انتها مطالعه کنید.
الزامات حفظ ایمنی و بهداشت محیط کار از سمت کارفرمایان
مدیریت ایمنی و بهداشت محیط کار
مدیریت صحیح ایمنی و بهداشت محیط کار را میتوان از چند جنبه بررسی کرد. در رویکرد سازمانی، طراحی شغل، تدوین روشهای ایمن و استفاده از کمیتههای ایمنی اهمیت دارد. رویکرد مهندسی بر طراحی و بازبینی تجهیزات و رعایت اصول ارگونومی تمرکز میکند و در رویکرد فردی نیز آموزش کارکنان، تقویت نگرش ایمنی و ایجاد انگیزه برای رعایت دستورالعملها مورد توجه قرار میگیرد. هماهنگی این رویکردها میتواند به اجرای مؤثرتر اصول ایمنی در محیط کار کمک کند.
بر اساس قوانینی که در هر کشور تعیین شده است، تمامی ارگانها و کارفرمایان موظفاند شرایط ایمنی و بهداشت محیط کار را بهگونهای برای کارکنان فراهم کنند که از نظر سلامت و امنیت، اطمینان خاطر کافی داشته باشند. البته باید توجه داشت که رعایت اصول ایمنی تنها از سوی کارفرمایان کافی نیست و کارکنان نیز باید در این زمینه همکاری لازم را داشته باشند. برای ایجاد محیط کاری سالم و ایمن، ضروری است خطرات احتمالی هر شغل از قبل شناسایی و ارزیابی شوند تا بتوان اقدامات لازم را برای مقابله یا پیشگیری از آنها انجام داد.
پیشگیری از خطرات احتمالی
در ادامه، مواردی را بررسی میکنیم که میتوانند از بروز خطرات جلوگیری کنند یا احتمال وقوع آنها را کاهش دهند:
خطرات رایج ناشی از عدم رعایت ایمنی
سقوط و لغزش افراد، افتادن اشیا، آتشسوزی، برقگرفتگی، آلودگی و بینظمی محیط کار از خطرات رایجی هستند که در صورت بیتوجهی به اصول ایمنی و بهداشت احتمال وقوع آنها افزایش پیدا میکند. تمیز نگه داشتن مسیرهای رفتوآمد، کنترل مواد قابل اشتعال، بررسی ایمنی تجهیزات برقی، استفاده صحیح از وسایل حفاظت فردی و رعایت نظم در محیط کار از اقداماتی هستند که میتوانند به کاهش این خطرات کمک کنند.
انواع مخاطرات در محیط کار
خطرات محیط کار تنها به حوادثی مانند سقوط یا آتشسوزی محدود نمیشوند و میتوانند در گروههای مختلفی قرار بگیرند. مخاطرات فیزیکی مانند صدا، ارتعاش، گرما، سرما و پرتوها، مخاطرات شیمیایی مانند دود فلزی و مواد سمی، مخاطرات ارگونومیکی مانند وضعیت نامناسب بدن و انجام کارهای تکراری و مخاطرات مکانیکی مرتبط با ماشینآلات و تجهیزات، از جمله مهمترین خطراتی هستند که باید متناسب با نوع فعالیت شناسایی و کنترل شوند.
- شناسایی و کنترل خطرات احتمالی: به دنبال خطرات بالقوه برای سلامت کارکنانتان باشید و اقدماتی را برای از بین بردن یا کاهش آن ها انجام دهید.
- آموزش و آشنا کردن کارکنان: قبل از شروع کردن اشخاص به کار، حتما لازم است که آن ها را با تمام خطرات و اقداماتی که لازم است در مواجهه با آن آماده باشند، آشنا کنید و اطمینان حاصل کنید که به موارد ذکر شده آگاه است.
- تعیین قوانین ایمنی: هر شغلی باید قوانین و مقرراتی را برای کار خود وضع کند و تمام افراد مشغول به آن کار موظف به انجام آن باشند.
- تجهزیات فردی یا PPE: اگر کار شما طوری است که نیاز به تجهیزات فردی یا PPE دارد حتما باید تهیه شود.
- ایجاد اطمینان: اطمینان حاصل کنید که با تدابیر ایمنی که پیش گرفته اید اصلا جای نگرانی یا مشکلی برای کارکنان وجود ندارد.
اگر میخواهید در محیطی ایمن فعالیت و زندگی کنید، با رعایت نکات بالا میتوانید هم امنیت محیط کار خود را حفظ کنید و هم از سلامت و ایمنی پرسنلی که در آنجا مشغول به کار هستند، محافظت کنید.
مفهوم بهداشت حرفه ای در زبان ساده
مزایای رعایت ایمنی و بهداشت محیط کار
توجه به ایمنی و بهداشت محیط کار علاوه بر حفاظت از سلامت جسمی و روانی کارکنان، میتواند احتمال وقوع حوادث را کاهش دهد و به افزایش بهرهوری نیروی انسانی کمک کند. رعایت استانداردها همچنین میتواند مشکلات و هزینههای ناشی از حوادث، جرایم، بیمه و خسارتها را کاهش دهد و در عین حال اعتبار سازمان را در میان کارکنان، مشتریان و سایر مجموعهها افزایش دهد.
HSE چیست و چه کاربردی دارد؟
HSE از سه بخش بهداشت (Health)، ایمنی (Safety) و محیط زیست (Environment) تشکیل شده است و مجموعهای از روشها و دستورالعملها را برای حفظ سلامت کارکنان، کارگران، بازدیدکنندگان و محیط پیرامون در بر میگیرد. نحوه اجرای HSE در هر محیط کاری با توجه به ماهیت فعالیت و خطرات موجود متفاوت است و برای اثربخشی بیشتر، به برنامهریزی، مدیریت و نظارت مستمر نیاز دارد.
بهداشت حرفهای به معنای توانایی افراد برای انجام شغل و وظایف خود بهگونهای است که کمترین آسیب ممکن به سلامت آنها وارد شود. سلامتی تنها به معنای بیمار نبودن نیست، بلکه سلامت جسمانی، روانی، اجتماعی و… را نیز شامل میشود.
آمار های سال 2021 در خصوص عدم رعایت بهداشت حرفه ای
در این بخش، آمار مربوط به تعداد افرادی را بررسی میکنیم که در سال 2021 با مشکلات بهداشتی ناشی از کار مواجه شدهاند:
بیماریهای ناشی از کار: 1.7 میلیون کارگر
آسیبهای غیرکشنده: 0.4 میلیون کارگر
فوت: 142 کارگر
مشکلاتی از جمله استرس، اضطراب و افسردگی: 0.8 میلیون
اختلالات عضلانی و اسکلتی: 0.5 میلیون کارگر
بیماریهای مرتبط با کار: 0.6 میلیون کارگر
این آمار مربوط به سال 2021 است و حتی در سالهای 2020-2021 که همهگیری کرونا شیوع گستردهای داشت، حدود 93000 کارگر در محیط کار به کووید 19 مبتلا شدند. بنابراین رعایت اصول تعیینشده برای ایمنی و بهداشت محیط کار کاملاً ضروری است.
ارزیابی خطر سلامت و ایمنی در مفهومی ساده
کارفرمایان علاوه بر تأمین ایمنی کارکنان، موظفاند امنیت افرادی را که از محل کار بازدید میکنند نیز فراهم کنند؛ همچنین باید بر اجرای صحیح قوانین ایمنی و بهداشت محیط کار نظارت داشته باشند.
مراحل ارزیابی خطرات
ارزیابی خطرات شامل 5 مرحله است که رعایت تمامی آنها ضروری است:
- شناسایی خطرات: تمامی مواردی که ممکن است برای شخصی خطر داشته باشد را شناسایی کنید.
- شناسایی افراد: تمامی افرادی که ممکن است در مواجهه با خطرات آسیب ببینند را شناسایی کنید.
- اقدامات لازم: اقدامات لازم را برای کنترل این حوادث در نظر بگیرید.
- ثبت یافته ها: لازم است که تمام یافته های خود را ثبت کنید تا قبل از وقوع خطرات پیش رو آن ها را به صورت مکتوب داشته باشید.
- تغییرات لازم: در صورت وجود هر گونه تغییر داده ها را به روز کنید.
با انجام و رعایت موارد بالا، مطمئناً میتوان خطرات احتمالی را تا حد زیادی کاهش داد یا بهطور کامل حذف کرد.
جمع بندی
برای اینکه کارکنان یک ارگان هنگام حضور در محل کار از ایمنی و بهداشت محیط کار برخوردار باشند، لازم است کارفرمایان دستورالعملهای مشخصی را تعیین کنند؛ البته صرفاً تعیین این دستورالعملها کافی نیست و افراد نیز موظف به رعایت و اجرای آنها هستند. در مرحله نخست باید خطرات احتمالی شناسایی شوند و سپس برای پیشگیری از آنها، دستورالعملهای مناسب تعیین و اجرا شوند. این قوانین نباید فقط به کارکنان محدود باشند؛ بلکه باید تمام افرادی را که در آن محیط رفتوآمد دارند، از جمله بازدیدکنندگان و… نیز در بر بگیرند. تمامی این قوانین با هدف افزایش آرامش و اطمینان خاطر کارکنان تدوین میشوند و رعایت آنها میتواند به بهبود شرایط کار کمک کند.
نظرات کاربران